Virtual International Authority File

progètto internaçionâle
ZE
Quésta pàgina a l'é scrîta in léngoa zenéize
AcLiBr.jpg

A Grafîa adeuviâ a l'é quélla de l'Académia Ligùstica do Brénno

O Virtual International Authority File (VIAF) o l'é 'n contròllo de outoritæ internaçionâle. O l'é 'n progètto conzónto de vàrie bibliotêche naçionâli e o l'é òperòu da l'Online Computer Library Center (OCLC)[1].

Ezénpio di redirect a 'n eleménto VIAF

StöiaModìfica

A discusción in sciô fæto d'avéi 'n'outoritæ internaçionâle comùn a l'é incomensâ a-a fìn di ànni '90. Dòppo o faliménto de 'na série de tentatîvi de creâ 'n sôlo eleménto digitâle comùn, a nêuva idêa a l'é stæta quélla de colegâ e despægie outoritæ internaçionâli za existénti. Fæto ch'o l'aviéiva portòu a tùtti i vantàggi de 'na gestión centralizâ, sénsa però domandâ 'n grànde investiménto de ténpo e de dinæ pi-â sò inplementaçión[2].

O concètto do VIAF o l'é stæto introdûto a-o World Library and Information Congress do 2003, òrganizòu da l'International Federation of Library Associations[3]. O progètto o l'é stæto creòu da-a Bibliotêca do Congrèsso di Stâti Unîi (LC), da-a Bibliotêca naçionâle tedésca (DNB) e da l'OCLC a-i 6 de agósto do 2003[4][5]. A Bibliotêca naçionâle de Frànsa (BnF) a l'é intrâ into progètto a-i 5 de òtôbre do 2007.

O progètto o l'é diventòu 'n servìçio de l'OCLC a-i 4 d'arvî do 2012[6].

L'òbietîvo o l'é quéllo de colegâ i vàrri contròlli de outoritæ naçionâli (cómme o German Name Authority File) a 'n sôlo contròllo de outoritæ virtoâle. Inte quésto eleménto virtoâle són coleghæ fra de lô e mæxime anotaçioîn de divèrse série de dæti. 'N eleménto VIAF o riçéive 'n çérto nùmero de dæti stàndard, tra-i quæ a gh'é de anotaçioîn "véddi" e "véddi ascì" che rimàndan a-i dæti òriginâli. I dæti són mìssi a dispoxiçión in sciâ Ræ pe efetoâ de riçèrche e pe-o sò scàngio e condivixón. L'agiornaménto recìproco di dæti o l'é fæto gràçie a-o protocòllo Open Archives Initiative Protocol for Metadata Harvesting (OAI-PMH).

I nùmeri identificatîvi di file VIAF vêgnan azónti ànche a-e vôxe biogràfiche de Wikipedia, atravèrso a sò incluxón inti eleménti Wikidæta[7][8].

A Christine L. Borgman a conscìdera i VIAF insémme a-i scistêmi ISNI e ORCID, descrivéndo tùtti tréi cómme di "sfòrsi vagaménte cordinæ pe standardizâ e fórme di nómmi"[9]. Pi-â Borgman són tréi scistêmi caraterizæ da-o fæto d'êse di tentatîvi pe risòlve o problêma da dizanbigoaçión do nómme de l'outô, ch'o l'é diventòu de lóngo ciù grànde co-a moltiplicaçión da quantitæ di dæti[9]. Lê a l'à ànche notòu cómme o VIAF, a diferénsa di âtri doî scistêmi, o l'é goidòu da-e bibliotêche e no da-i sénci outoî ò creatoî[9].

Grùppi VIAFModìfica

L'algorìtmo de clustering do VIAF o vêgne ezegoîo ògni méize. Coscì cómme, co-o ténpo, vêgnan azónti ciù dæti da-e bibliotêche parteçipànti, i grùppi di contròlli de outoritæ pêuan fóndise ò separâse, portàndo a 'na çérta variaçión inte l'identificatô VIAF pe çérti contròlli de outoritæ[10].

Bibliotêche e òrganizaçioîn parteçipàntiModìfica

Bibliotêca ò òrganizaçión Identificatô Nómme ofiçiâ Sêde Stâto
Bibliotêca Lusciandrìnn-a EGAXA Àrabo: مكتبة الإسكندرية Lusciàndria Egìtto
Bibliotêca Naçionâle do Cîle BNCHL Spagnóllo: Biblioteca Nacional de Chile Santiago Cîle
Bibliotêca Naçionâle de Spàgna BNE Spagnóllo: Biblioteca Nacional de España Madrìd Spàgna
Bibliotêca Naçionâle do Portogàllo PTBNP Portoghéize: Biblioteca Nacional de Portugal Lisbónn-a Portogàllo
Bibliotêca e Archìvi naçionâli do Québec B2Q Françéize: Bibliothèque et Archives nationales du Québec Québec Cànada
Bibliotêca Naçionâle de Frànsa BnF Françéize: Bibliothèque nationale de France Parìggi Frànsa
Bibliotêca Naçionâle do Régno do Maròcco (BNRM) MRBNR Àrabo: المكتبة الوطنية للمملكة المغربية
Françéize: Bibliothèque nationale du Royaume du Maroc
Rabat Maròcco
Biografisch Portaal BPN Olandéize: Biografisch Portaal L'Aja Pàizi Bàsci
British Library Ingléize: British Library Lóndra Inghiltæra
Agençîa Danéize pi-â Coltûa e i Palàssi Danéize: Kulturstyrelsen Copenhagen Danimàrca
Céntro Bibliogràfico Danéize DBC Danéize: Dansk BiblioteksCenter Ballerup Danimàrca
Bibliotêca Naçionâle Tedésca (DNB) GND Tedésco: Deutsche Nationalbibliothek Francofórte Germanîa
International Standard Name Identifier[11] ISNI Ingléize: International Standard Name Identifier Lóndra Régno Unîo
Musêo d'Israêle Ebràico: מוזיאון ישראל Geruzalèmme Israêle
Institûto Centrâle pe-o Catàlogo Ùnico ICCU
SBN
Italiàn: Istituto Centrale per il Catalogo Unico Rómma Itàlia
Bibliotêca Naçionâle Libanéize LNL Àrabo: المكتبة الوطنية Beirut Lìbano
Bibliotêca e Archìvi do Cànada LAC Françéize: Bibliothèque et Archives Canada Ottawa, Ontario Cànada
Bibliotêca do Congrèsso
NACO consortium (Name Authority Cooperative Program)[12]
LCCN Ingléize: Library of Congress Washington D.C. Stâti Unîi
Bibliotêca Naçionâle e Universcitâia in Zagabria NSK Croâto: Nacionalna i sveučilišna knjižnica u Zagrebu Zagabria Croàçia
Bibliotêca Naçionâle e Universcitâia di Slovénia Slovêno: Narodna in univerzitetna knjižnica Lubiànn-a Slovénia
Bibliotêca Naçionâle Centrâle NCL
CYT
Cinéize: 國家圖書館 Taipei Taiwan
Bibliotêca Naçionâle da Diêta NDL Giaponéize: 国立国会図書館 Tokyo
Kyoto
Giapón
Institûto Naçionâle de Informàtica NII
CiNii
Giaponéize: 国立情報学研究所 Tokyo Giapón
Comitâto Bibliotecâio Naçionâle NLB Ingléize: National Library Board Scingapô
Bibliotêca Naçionâle de l'Oustràlia NLA Ingléize: National Library of Australia Canberra Oustràlia
Bibliotêca Naçionâle do Braxî BLBNB Portoghéize: Biblioteca Nacional do Brasil Rio de Janeiro Braxî
Bibliotêca Naçionâle da Catalògna BNC Catalàn: Biblioteca de Catalunya Barçelónn-a Spàgna
Bibliotêca Naçionâle de l'Estònia ERRR Èstone: Eesti Rahvusraamatukogu Tallinn Estònia
Bibliotêca Naçionâle e Universcitâia de l'Islànda (NULI) UIY Islandéize: Háskólabókasafn Reykjavík Islànda
Bibliotêca Naçionâle de l'Irlànda N6I Irlandéize: Leabharlann Náisiúnta na hÉireann Dublìn Irlànda
Bibliotêca Naçionâle de Israêle NLI Ebràico: הספרייה הלאומית Geruzalèmme Israêle
Bibliotêca Naçionâle da Corêa KRNLK Coreàn: 국립중앙도서관 Seoul Corêa do Sùd
Bibliotêca Naçionâle da Letònia LNB Lètone: Latvijas Nacionālā bibliotēka Riga Letònia
Bibliotêca Naçionâle do Lusenbùrgo BNL Lusenburghéize: Nationalbibliothéik Lëtzebuerg
Françéize: Bibliothèque nationale de Luxembourg
Lusenbùrgo Lusenbùrgo
Bibliotêca Naçionâle do Méscico BNM Spagnóllo: Biblioteca Nacional de México Çitæ do Méscico Méscico
Bibliotêca Naçionâle di Pàizi Bàsci NTA Olandéize: Koninklijke Bibliotheek L'Aja Pàizi Bàsci
Bibliotêca Naçionâle da Nêuva Zelànda Ingléize: National Library of New Zealand Wellington Nêuva Zelànda
Bibliotêca Naçionâle da Norvéggia BIBSYS
W2Z
Norvegéize: Nasjonalbiblioteket Trondheim Norvéggia
Bibliotêca Naçionâle da Polònia NLP Polàcco: Biblioteka Narodowa Varsàvia Polònia
Bibliotêca Naçionâle da Rùscia NLR Rùscio: Российская национальная библиотека Sàn Peobùrgo Rùscia
Bibliotêca Naçionâle de Scòsia Gaêlico scoséize: Leabharlann Nàiseanta na h-Alba
Scoséize: Naitional Leebrar o Scotland
Edinbùrgo Scòsia
Bibliotêca Naçionâle do Sudàfrica Afrikaans: Staats-Bibliotheek der Zuid-Afrikaansche Republiek Çitæ do Càppo
Pretoria
Sudàfrica
Bibliotêca Naçionâle da Svéçia SELIBR Svedéize: Kungliga biblioteket - Sveriges nationalbibliotek Stocólma Svéçia
Bibliotêca Naçionâle do Galles Galéize: Llyfrgell Genedlaethol Cymru Aberystwyth Galles
Bibliotêca Naçionâle da Repùbrica Cêca NKC Cêco: Národní knihovna České republiky Prâga Repùbrica Cêca
Bibliotêca Naçionâle Széchényi NSZL Ungheréize: Országos Széchényi Könyvtár Budapest Ungherîa
Progètto Perseus PERSEUS Ingléize: Medford, Massachusetts Stâti Unîi
RERO (Ræ de bibliotêche da Svìsera Òcidentâle) RERO Tedésco: Westschweizer Bibliothekverbund
Françéize: Réseau des bibliothèques de Suisse occidentale
Italiàn: Rete delle bibliotheche della Svizzera occidentale
Martigny Svìsera
Repertöio Internaçionâle de Fónte Muxicâli RISM Françéize: Répertoire International des Sources Musicales Francofórte Germanîa
Scistêma universcitâio de docomentaçión SUDOC Françéize: Système universitaire de documentation Frànsa
Syriac Reference Portal SRP Ingléize: Syriac Reference Portal Nashville, Tennessee Stâti Unîi
Bibliotêca Naçionâle Svìsera SWNL Tedésco: Schweizerische Nationalbibliothek
Françéize: Bibliothèque nationale suisse
Italiàn: Biblioteca nazionale svizzera
Romàncio: Biblioteca naziunala svizra
Bêrna Svìsera
Catàlogo Centrâle Naçionâle Universâle NUKAT Polàcco: Narodowy Uniwersalny Katalog Centralny Polònia
Union List of Artist Names - Getty Research Institute ULAN
JPG
Ingléize: Union List of Artist Names - Getty Research Institute Los Angeles, California Stâti Unîi
Bibliotêca Naçionâle Agrìcola di Stâti Unîi NALT Ingléize: United States National Agricoltural Library Beltsville, Maryland Stâti Unîi
Bibliotêca Naçionâle da Mêxìnn-a di Stâti Unîi Ingléize: United States National Library of Medicine Bethesda, Maryland Stâti Unîi
Bibliotêca Apostòlica Vaticànn-a BAV Latìn: Bibliotheca Apostolica Vaticana Çitæ do Vaticàn
Cultuurconnect (Bibnet e LOCUS) Olandéize: Vlaamse Centrale Catalogus Bruxelles Bèlgio
Wikidæta WKP Ingléize: Wikidata Berlìn, Germanîa Internaçionâle

Bibliotêche azónte pe prêuvaModìfica

Bibliotêca ò òrganizaçión Identificatô Nómme ofiçiâ Sêde Stâto
Bibliotêca Naçionâle Litoànn-a LIH Litoàn: Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka Vilnius Litoània
Bibliotêca Naçionâle e Universcitâia di Slovénia / COBISS SIMACOB Slovêno: Narodna in univerzitetna knjižnica, NUK Lubiànn-a]] Slovénia

NòtteModìfica

  1. (EN) Michael Kelley e Meredith Schwartz, VIAF service transitions to OCLC, in Library Journal, vol. 137, n. 8, Media Source Inc., 2012, p. 16.
  2. (EN) Edward T. O'Neill, VIAF: Origins, Authority Data on the Web, a Satellite Meeting of the 2016 IFLA World Library and Information Congress, OCLC. URL consultòu o 5 novénbre 2021 (archiviòu da l'url òriginâle o 13 lùggio 2018).
  3. (EN) Martha Fallahay Loesch, The Virtual International Authority File (abstract), in Technical Services Quarterly, vol. 28, n. 2, 2011, pp. 255-256.
  4. (EN) Susan R. Morris, Virtual International Authority, in Library of Congress Information Bulletin, Library of Congress, Seténbre 2003.
  5. (EN) Grace Agnew, Digital Rights Management: A Librarian's Guide to Technology and Practise, Elsevier Science, 2008, ISBN 1-843-34125-5.
  6. (EN) Bob Murphy, Virtual International Authority File service transitions to OCLC; contributing institutions continue to shape direction through VIAF Council, OCLC, Dublìn. URL consultòu o 5 novénbre 2021.
  7. (EN) Max Klein e Melissa Renspie, VIAFbot Edits 250,000 Wikipedia Articles to Reciprocate All Links from VIAF into Wikipedia, OCLC, 7 dexénbre 2012.
  8. (EN) Maximilian Klein e Alex Kyrios, VIAFbot and the Integration of Library Data on Wikipedia, in The Code4Lib Journal, vol. 22, 14 òtôbre 2013.
  9. 9,0 9,1 9,2 Borgman, 2015, p. 260
  10. (EN) Thomas B. Hickey e Jenny A. Toves, Managing Ambiguity In VIAF, in D-Lib Magazine, vol. 20, n. 7/8, Lùggio/Agósto 2014.
  11. (EN) Andrew MacEwan, ISNI and VIAF, in sce Authority Data on the Web, a Satellite Meeting of the 2016 IFLA World Library and Information Congress, OCLC, 12 agòsto 2016 (archiviòu da l'url òriginâle o 13 lùggio 2018).
  12. (EN) NACO - Name Authority Cooperative Program, Bibliotêca do Congrèsso. URL consultòu o 5 novénbre 2021.

BibliografîaModìfica

Âtri progèttiModìfica

Colegaménti estèrniModìfica

  • (EN) Scîto ofiçiâ, in sce viaf.org. URL consultòu o 6 novénbre 2021.
  • (EN) VIAF, OCLC. URL consultòu o 6 novénbre 2021.