NV
Sta pàgina l'è scrita in nuvaize
Nêuve
comun
(IT)
Novi Ligure
Nêuve – Bandiera
Nêuve – Veduta
Diverse fotu 'd Nêuve id nêutte
Localizaçión
StâtoItalia Italia
RegiónRegione-Piemonte-Stemma.svg Piemonte
ProvìnsaLisciandria
Aministraçión
ScindicoGian Paolo Cabella (Centro-destra) da-o 10/06/2019
Teritöio
Coordinæ:44°45′33″N 8°47′08″E / 44.759167°N 8.785556°E44.759167; 8.785556 (Nêuve)Coordinæ: 44°45′33″N 8°47′08″E / 44.759167°N 8.785556°E44.759167; 8.785556 (Nêuve)
AltitùdinePalàsso do Comùn 197
màscima 325 - minima 150 m s.l.m.
Superfiçie55,2 km²
Abitanti28 222[1] (31-1-2020)
Denscitæ511,27 ab./km²
FraçioìnBarbellotta, Merella
Comûni confinantiBasalüsso, Bosco Marengo, Cassano Spinola, Gavi, Pasturànn-a, Poseu, Seravalle Scrivia, Tascereu
Âtre informaçioìn
CAP15067
Prefìsso0143
Fûzo oràrioUTC+1
Còdice ISTAT006114
Cod. cadastrâF965
TargaAL
Cl. sismicazöna 3A (sismicitæ bàssa)[2]
Cl. climaticazöna E, 2 717 GG[3]
Nomme abitantinuvaizi
Sànto patrónMadònna da néive
Giórno festîvo5 agustu
Cartògrafîa
Màppa de localizaçión:
Nêuve
Nêuve
Nêuve – Mappa
Scîto instituçionâle

Nêuve (Neuve in piemuntaise, Neuve-en-Ligurie in française, Novi Ligure in italiàn) l'è in comüne italiàn ch'u gh'à 28.468 abitanti inta Pruvinsa id Lisandria, in Piemónte, u tersu comüne pe nümeru de abitanti.

GeografìaModìfica

Nêuve l'è 'na çitò a mêza strò fra Zena e Lisandria, inta región stórica d'Untrazùvu, che 'na vota l'êa "Ata Ligüria" e inchêu l'è "Bòssu Piemónte".

StoriaModìfica

 
A Gêsa id San Nicolò a Nêuve

Inte cursu da stoja Nêuve gh'à sainpre avüu n'inpurtansa stratégica. L'êa a çitò pü a nord da Repüblica id Zena féin-a ai 1815, quande a Repüblica zenaize l'è sta scancelà e missa intu Regnu id Sardegna. Dopu a l'è stà pruvincia pe cuntu só, fazando pòrte da División id Zena, féin-a ai 1859, quande ei guvernu piemuntaize l'à creó a Pruvinsa id Lisandria.

Pòsti de interèsseModìfica

A Nêuve gh'é ei Museo dei Campionissimi, ch'u l'é 'n muséu da storia da biciclètta dedicó a dui famuzi ciclisti id Nêuve e dinturni: Custànte Girardéngu e Faustu Cóppi. Pöi gh'é anche a piasa da Culegiòta, e chi gh'é 'na puesìa dedicò a sta piasa:

A piasa e i só palasci
Me còra e bela piasa
ti che t'é saimpre stata
e cö da vegia Növe,
anche se u taimpu u pasa
a t'vöiu ancù pü bain.
perchè u m' pò ch'i t' lasa
andò a descaméin.
E quande in mumentéin
a m' fermu lì a guaciòte,
e a ser' 'na stisa i ögi,
u m' pò id arcurdòte
cmè t'eri ina vóta:
tranquila e silensiusa
ti smiaivi in salótu
indonde tüta a giainte
a dménga féin-a 'n botu
a stòva a descurì
o püra a fò di ceti
'n se queli chi surtiva
da-a mesa de-e mesdì.
E alura a restu lì
'na stisa ancù a sugnò
e a t' vèdu cunturnò
da tüti i tó palasci
bei lüstri e decurè
da artisti ch'i savaiva
fò bain u só mesté.
Isi ernu taimpi bón-ni
e acsì i só padrón-ni
ch'i g'aiva i sodi a breciu,
i n' vraiva che e só chè
i n' daisa mìa a scabeciu
Ma pöi i taimpi e i sodi
- che insöin u vö pü scrusì -
i son tantu cambiè,
che si palasci acsì
da squòsi véinti lüstri
insöin i-a pü tuchè.
E alura u s' pö dì,
me còra e vegia piasa,
ch'i n' son davai pü lüstri
ma tantu scalcinè
da fòse cumpatì
da tüti quei chi pasa.
(Angiolino Bellocchio)

EcunumìaModìfica

A Nêuve gh'é a famuza fabrica id ciculòta "Pernigotti", mentre a fabrica id ciculòta e di ciaplete "Novi" se trêuva s´übtu fêu 'd Nêuve int'ei comün id Seravòle.

CultüaModìfica

A Nêuve u's pòrla incù ei nuvàize, in dialettu du zenàize. A cüzìn-a asì l'è principalmainte lìgüre.

Manifestaçionn-iModìfica

Feste e fêeModìfica

Comûnicaçionn-iModìfica

NotteModìfica

  1. Dæto Istat - Popolaçión rescidénte a-o 31 zenâ 2020.
  2. Clascificaçion sismica (XLS), in sce protezionecivile.gov.it.
  3. Legge 26 agosto 1993, n. 412, alegòu A, Tabélla di graddi/giórno di Comùn pe Region e Provinsa (PDF), in sce efficienzaenergetica.acs.enea.it, 1 màrso 2011, p. 151. URL consultòu o 25 arvî 2012.

Atri progettiModìfica

Contròllo de outoritæVIAF (EN125158407 · WorldCat Identities (EN125158407