Savignon: differense tra e verscioin

fix, categoria, navbox, contròllo
(fix, categoria, navbox, contròllo)
{{Grafîa ofiçiâ}}
[[File:Savignone-panorama1.jpg|thumb|350px|Panoràmma de Savignon]]
 
'''Savignon''' (Savignone in italiàn) o l'é 'n comûne italiàn ch'o g'à 3.225 de abitanti e o se trêuva inta [[Provinsa de Zena]].<br />
 
== Giögrafìa ==
O se trêuva a nòrd de [[Zena]] inta [[Valle Scrivia]].
 
== Stöia ==
Savignón o gh’à òrìgini pre-române (Etæ do brónzo) ma e notìçie ciù segûe són quélle da colonizaçión da pàrte de Rómma, da quæ són stæti trovæ repèrti inportànti. E o nómme de Savignón o vêgne con tùtta probabilitæ da-o nómme latìn Sabinianus (Savignano) ò sæ da Sabino ch’o poriéiva êse stæto o proprietâio do fóndo.
 
Inte l’anno 1199 fra Zêna e Tortónn-a vegnîva firmòu ’n'n tratâto de pâxe ch’o prevedéiva a spartiçión do teritöio segóndo o córso do sciùmme Scrîvia: quéllo in sciâ spónda mancìnn-a a [[Zena|Zêna]], quéllo in sciâ drîta a Tortónn-a. A despêto de tùtti i avegniménti polìtichi sucescîvi, sta spartiçión chi a l’é restâ e ancheu, Savignón, che cómme aministraçión civîle o l’é inta provìnsa de Zêna, da ’n pónto de vìsta religiôzo o l’é ancón sot’â-a Diòcexi de Tortónn-a.
 
[[File:O castello de Savignon.jpg|thumb|350px|E rovinn-e do castéllo de Savignon]]
L’apartenénsaL'apartenénsa de Savignón a-a léngoa e a-a coltûa zenéize a l’êal'êa za ciæa inta meitæ do sécolo XIII, quànde o pàize o l’él'é stæto acatòu da-a famìggia di Fiéschi, cónti de Lavàgna, scibén che Savignón o continoâva a fâ pàrte di Féodi Inperiâli do [[Sacro Impêo Roman|Sâcro Româno Inpêro]]. Dötréi documénti testimònian l’investitûa ofiçiâle do Fèodo a-o Giàn Loîgi Fiéschi, dîto o Vêgio, inte l’ànno 1495 da pàrte de l’Inperatô Mascimiliàn I, e a-o Étore Fiéschi Seniore inte l’ànno 1548 da pàrte de l’Inperatô Carlo V. Són stæti i Fiéschi mæximi a tiâ sciù o castéllo ch’o dòmina o Pàize.
 
Co-a spartiçión ereditâia de l’ànno 1678, o féodo inperiâle o rizultâva de proprietæ do [[Giêumo Fiéschi]], che óltre a [[Casella|Casélla]] o l’ingrandîval'ingrandîva inte l’ànnol'ànno 1685 i sò posediménti in scî bórghi ascì de Frascinéllo, Ciàppe e Senàrga; e o mantegnîva ascì a conscignorîa in sce Mongiardìn, ereditâ da-a moæ Tomaxìnn-a Spìnoa. Dòppo o pàize o l’él'é pasòu sot’asot'a-o contròllo da famìggia Crêuza de [[Vergagni|Vergàgni]], ch’ach'a gh’àgh'à ezercitòu o sò potêre scìnn-a-a sopresción di féodi inperiâli inte l’anno 1797 con l’arîvol'arîvo da dominaçión françéize.
A caxón da riorganizaçión aministratîva napoliònica, Savignón o l’é diventòu pàrte do Dipartiménto di Mónti Lìguri Ocidentâli, con capolêugo [[A Rocheta (Piemonte)|Rochétta Lìgure]], inta [[Repubbrica Ligure|Repùblica Lìgure]]. Unîo a-o Prìmmo Inpêro Françéize, da-i 13 de zùgno de l’anno 1805 scìn’â-o 1814 Savignón o l’êa inserîo into Dipartiménto de Zêna. Inte l’ànno 1804 vegnîva agregòu a-o teritöio savignonéize i muniçìppi de Cravaéssa, Nénno, Paæo, Tónno, Vacaéssa e Valecâda, costitoîi inte l’anno 1797.
 
A caxón da riorganizaçión aministratîva napoliònica, Savignón o l’él'é diventòu pàrte do Dipartiménto di Mónti Lìguri Ocidentâli, con capolêugo [[A Rocheta (Piemonte)|Rochétta Lìgure]], inta [[Repubbrica Ligure|Repùblica Lìgure]]. Unîo a-o Prìmmo Inpêro Françéize, da-i 13 de zùgno de l’anno 1805 scìn’â-o 1814 Savignón o l’êa inserîo into Dipartiménto de Zêna. Inte l’ànno 1804 vegnîva agregòu a-o teritöio savignonéize i muniçìppi de Cravaéssa, Nénno, Paæo, Tónno, Vacaéssa e Valecâda, costitoîi inte l’anno 1797.
 
Inte l’annol'anno 1815, Savignón o diventâva pàrte do Régno de Sardégna, cómme stabilîo da-o Congrèsso de Viénna de l’annol'anno 1814, e dòppo do [[Regno d'Italia (1861-1946)|Régno d’Itàlia]] inte l’ànnol'ànno 1861. Da l’anno 1859 a-o 1926, Savignón o rizultâva conpréizo into IX mandaménto co-o mæximo nómme do circondâio de Zêna e de quélla ch’ach'a l’êal'êa alôa a provìnsa de Zêna.
 
Inti anni do [[fascismo]] l’él'é stæto costroîo e dôe colònie de Renésso e de Montemàzzo (purtròppo ancheu abandonæ) inaoguræ tùtte dôe da-o [[Benîto Mussolîni]]. Vèrso a fìn da segónda goæra mondiâle i conponénti do quartê generâle do Comàndo Tedésco Nòrd àn sogiornòu stabilménte inte vìlle do teritöio. O Generâle Günther Meinhold, comandànte de Fòrse Armê da Germània nazìsta insegiæ into teritöio de Zêna, o stâva inta Vìlla Romanéngo, ’na bèlla vìlla da meitæ de l’800, missa a l’intrâta do Pàize. E pròpio a Savignón, a matìnn-a di 25 d’arvîd'arvî do 1945, o Meinhold o vegnîva prelevòu e, ascôzo inte ’n’anbolànsa'n'anbolànsa, portòu a Zêna inta Vìlla Migón (rescidénsa do Cardinâle Boétto) pe-a fìrma da réiza sò e de tùtti i sordàtti tedéschi. Ma gh’égh'é de notìçie segûe chò-u tèsto da réiza o l’él'é stæto scrîto pròpio inta Vìlla Romanéngo quàrche giórno prìmma.
Inte l’anno 1815, Savignón o diventâva pàrte do Régno de Sardégna, cómme stabilîo da-o Congrèsso de Viénna de l’anno 1814, e dòppo do [[Regno d'Italia (1861-1946)|Régno d’Itàlia]] inte l’ànno 1861. Da l’anno 1859 a-o 1926, Savignón o rizultâva conpréizo into IX mandaménto co-o mæximo nómme do circondâio de Zêna e de quélla ch’a l’êa alôa a provìnsa de Zêna.
Inti anni do [[fascismo]] l’é stæto costroîo e dôe colònie de Renésso e de Montemàzzo (purtròppo ancheu abandonæ) inaoguræ tùtte dôe da-o [[Benîto Mussolîni]]. Vèrso a fìn da segónda goæra mondiâle i conponénti do quartê generâle do Comàndo Tedésco Nòrd àn sogiornòu stabilménte inte vìlle do teritöio. O Generâle Günther Meinhold, comandànte de Fòrse Armê da Germània nazìsta insegiæ into teritöio de Zêna, o stâva inta Vìlla Romanéngo, ’na bèlla vìlla da meitæ de l’800, missa a l’intrâta do Pàize. E pròpio a Savignón, a matìnn-a di 25 d’arvî do 1945, o Meinhold o vegnîva prelevòu e, ascôzo inte ’n’anbolànsa, portòu a Zêna inta Vìlla Migón (rescidénsa do Cardinâle Boétto) pe-a fìrma da réiza sò e de tùtti i sordàtti tedéschi. Ma gh’é de notìçie segûe chò-u tèsto da réiza o l’é stæto scrîto pròpio inta Vìlla Romanéngo quàrche giórno prìmma.
 
== Pòsti de interesse ==
 
== Coltûa ==
A Savignón gh'é o provèrbio: Avàrdite da-o lànpo, da-o trón e da-a montâ de Savignón: o scignificâto o no l’él'é ciæo; fòscia perché a montâ pe Savignón a l’é ràpida e fadigôza, fòscia perché ’na vòtta a Savignón gh’êa a staçión do Dàçio...
Notìçie in sce Savignón se pêuan trovâ inta Bibliotêca Comunâle de Savignón.
 
== Comunicaçioìn ==
 
== ReferénseBibliografìa ==
* Mons. Clelio Goggi:, "''Storia dei comuni e delle parrocchie della diocesi di Tortona"'', Litocoop, Tortona, 1973.
* Màrco De Felîçe, ''Savignone: storia, tradizioni e cultura di un antico borgo feudale'', do Màrco De Felîçe.
 
{{Comûni da Çittæ metropolitann-a de Zena}}
{{Contròllo de outoritæ}}
[[Categorîa:Comuni da Provinsa de Zena]]
[[Categorîa:Comuni da Region Liguria]]
10 310

contributi